งานหนึ่งที่ผมต้องทำใจและสวดมนต์ระลึกถึงคุณพระคุณเจ้าอยู่บ่อย
ๆ คือ งานล้างถังสินค้าและระบบที่เกี่ยวข้องกับการทำงานในที่อับอากาศ
ผมยอมรับว่ากังวลและเครียดมาก
แต่ก็หลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องเรียนรู้กระบวนการทำงาน
เพราะการล้างถังสินค้าเป็นงานสำคัญของเรือบรรทุกน้ำมันและสารเคมี (Tanker) และเป็นหนึ่งในความรู้ที่ผมต้องเรียนรู้เพื่อเตรียมตัวสำหรับการเป็นนายประจำเรือในอนาคต
ในฐานะ Cadet ผมไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าไปปฏิบัติงานเสี่ยงอันตรายตามลำพัง
แต่จะเรียนรู้และช่วยงานภายใต้การควบคุมดูแลของต้นเรือ สรั่งเรือ
และผู้รับผิดชอบงานในแต่ละส่วน โดยต้องปฏิบัติตามมาตรการความปลอดภัยของเรืออย่างเคร่งครัด
ในระหว่างที่มีผู้ปฏิบัติงานอยู่ภายในถัง
ผมได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่เฝ้าถัง โดยต้องประจำอยู่บริเวณทางเข้าถัง
ตรวจสอบรายชื่อผู้ที่ลงไปปฏิบัติงาน บันทึกเวลาเข้า–ออก และติดต่อสื่อสารกับผู้ที่อยู่ภายในถังทุก 5–10 นาทีตามขั้นตอนที่กำหนด
3/O สอนผมไว้ชัดเจนว่า
“ถ้าโทรลงไปแล้วไม่มีคนตอบ
หรือเห็นว่ามีเหตุผิดปกติเกิดขึ้นในถัง เอ็งอย่ากระโดดลงไปช่วยเอง ตั้งสติ
แล้วรีบแจ้งทีมกู้ภัยฉุกเฉิน เข้าใจไหม”
คำสอนนี้ทำให้ผมเข้าใจว่า
หน้าที่เฝ้าถังไม่ได้มีเพียงการคอยติดต่อกับผู้ที่อยู่ภายใน แต่ยังต้องมีสติและรู้วิธีรับมือเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน
การเข้าไปช่วยเหลือโดยไม่มีความพร้อมหรือไม่มีอุปกรณ์ที่ถูกต้อง
อาจทำให้เกิดผู้ประสบเหตุเพิ่มขึ้นอีกคนได้
ผมไม่ได้เรียนรู้เพียงการเฝ้าดูการล้างถังเท่านั้น
แต่ยังได้เห็นระบบท่อ (Piping
System) และระบบปั๊มของเรือ Tanker อย่างใกล้ชิดด้วย
ตั้งแต่การเข้าร่วมประชุม Toolbox Meeting เพื่อรับทราบแผนงานและอันตรายที่อาจเกิดขึ้น
การช่วย เตรียมอุปกรณ์และต่อสายต่าง ๆ บนดาดฟ้า
การช่วยยกและหย่อนเครื่องล้างถังแบบเคลื่อนที่ (Portable Tank Cleaning
Machine หรือ Butterworth) ตลอดจนเรียนรู้เรื่องวาล์วและระบบท่อจากผู้มีประสบการณ์
งานเหล่านี้ทำให้ผมเริ่มเข้าใจว่า
การล้างถังสินค้าไม่ได้เป็นเพียงการฉีดน้ำทำความสะอาด แต่ยังเกี่ยวข้องกับระบบท่อ
ปั๊ม การควบคุมการไหลของน้ำ และการจัดการของเสียที่เกิดจากกระบวนการล้างถังด้วย
ผมยังได้เรียนรู้ขั้นตอนการตรวจสอบถังและการเช็ดแห้ง
(Mopping)
รวมถึงการเก็บตัวอย่างและทดสอบความสะอาดของผนังถัง (Wall-Wash
Test) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการตรวจสอบความพร้อมของถังก่อนรับสินค้าชนิดใหม่
ระหว่างการทำงาน
ผมยังได้รับมอบหมายให้ช่วยเฝ้าระวังบริเวณทางเข้าถัง จดบันทึกรายชื่อผู้ปฏิบัติงานและเวลาเข้า-ออก
รวมถึงติดต่อสื่อสารกับผู้ที่อยู่ภายในตามวิธีการและข้อกำหนดของเรือ
สิ่งหนึ่งที่ผมต้องจำให้ขึ้นใจคือ หากเกิดเหตุฉุกเฉิน
ห้ามเข้าไปช่วยผู้ประสบเหตุด้วยตัวเองโดยพลการ
แต่ต้องแจ้งผู้รับผิดชอบและทีมกู้ภัยให้ดำเนินการตามแผนฉุกเฉินของเรือ
เมื่อเข้าสู่ช่วงเดือนที่
4
หลังจากผู้รับผิดชอบประเมินความพร้อมและอนุญาตตามขั้นตอนความปลอดภัยแล้ว
ผมจึงได้รับโอกาสให้เข้าไปในถังพร้อมกับสรั่งเรือ
เพื่อเรียนรู้การตรวจสอบสภาพโครงสร้างภายใน จุดบกพร่อง รอยแตกร้าว
และระดับการเกิดสนิม
อีกเรื่องที่ผมต้องฝึกให้คุ้นเคยคือการสวมใส่และใช้งานถังอากาศ
SCBA
(Self-Contained Breathing Apparatus) ซึ่งเป็นอุปกรณ์สำคัญในการปฏิบัติงานบางประเภทและการรับมือเหตุฉุกเฉิน
งานเคาะสนิมและทาสี: บทเรียนจากงานที่ใช้ทั้งแรงกายและความอดทน
นอกจากงานเกี่ยวกับถังสินค้าแล้ว
ยังมีอีกงานหนึ่งที่ผมไม่เคยคิดว่าจะต้องใช้แรงและความอดทนมากขนาดนี้ นั่นคือ
งานเคาะสนิมและทาสีตัวเรือภายนอก
เป็นงานที่ต้องทำกลางแดดจ้า
ใช้ค้อนเคาะสนิมและเครื่องมือที่เหมาะสมเพื่อกำจัดสนิมออกจากพื้นผิวเหล็ก
จากนั้นใช้แปรงลวดทำความสะอาด เช็ดคราบสกปรก ก่อนเตรียมพื้นผิวและลงสีใหม่
ช่วงแรกผมทำงานได้ช้ามาก
เหนื่อยง่าย มือแตกพองจนระบม สรั่งก็ดุบ่อย
เพราะผมยังจับจังหวะการใช้ค้อนและเครื่องมือลมไม่ถูกต้อง
อีกทั้งยังผสมสีไม่เก่งอีกด้วย
ผมต้องเรียนรู้การใช้เครื่องมือหลายชนิด
ทั้งค้อนเคาะสนิม แปรงลวด และเครื่องมือที่ใช้ระบบลม
รวมถึงการเตรียมอุปกรณ์และตรวจสอบความพร้อมก่อนใช้งาน
เรื่องความปลอดภัยก็เป็นสิ่งที่ต้องเรียนรู้ควบคู่กันไป
ไม่ว่าจะเป็นการสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) เช่น
แว่นตานิรภัย หน้ากากป้องกันฝุ่น ที่อุดหู และถุงมือ เพราะงานเคาะสนิมมีเศษสนิมและฝุ่นกระเด็นอยู่ตลอดเวลา
ผมยังต้องเรียนรู้เรื่องการเตรียมพื้นผิวเหล็กก่อนทาสี
การทำความสะอาด และการผสมสี โดยเฉพาะสี Epoxy ซึ่งเป็นสีสองส่วนที่ต้องผสมตามอัตราส่วนที่ผู้ผลิตกำหนด
ตอนแรกผมทำอะไรไม่ค่อยถูก
ทั้งใช้เครื่องมือไม่คล่อง ผสมสีก็ไม่เก่ง ต้องทำงานประกบกับลูกเรือที่มีประสบการณ์และคอยแนะนำอยู่เสมอ
แต่เมื่อได้ฝึกทำซ้ำ
ๆ ผมก็เริ่มเข้าใจขั้นตอนและทำงานได้ดีขึ้นเรื่อย ๆ
พอเข้าสู่เดือนที่
4
ร่างกายผมเริ่มปรับตัว มือเริ่มด้านและไม่บวมพองเหมือนช่วงแรก
ผมเริ่มรู้ว่าควรใช้เครื่องมืออย่างไร เตรียมพื้นผิวแบบไหน ผสมสีให้ได้สัดส่วน
และทาสีให้เรียบเนียน ไม่เยิ้ม
จากคนที่ทำงานอะไรก็ช้า
สรั่งเริ่มไว้วางใจให้ผมรับผิดชอบพื้นที่เล็ก ๆ บนดาดฟ้าเรือด้วยตัวเองแล้ว
วันที่เกือบถอดใจ
แม้ผมจะเริ่มทำงานได้ดีขึ้น
แต่ชีวิตบนเรือก็ไม่ได้ง่ายขึ้นตามไปด้วย
ผมพยายามทำงานให้ดีที่สุด
แต่ก็เหนื่อยมาก บางครั้งถูกตำหนิหรือถูกว๊ากใส่อยู่บ่อย ๆ
จนเริ่มไม่เข้าใจว่าตัวเองควรพยายามมากกว่านี้อีกแค่ไหน
หรือต้องทำอะไรเพิ่มเติมอีก
ผมยอมรับว่าตอนนั้นผมถอดใจแล้วจริง
ๆ
ผมคุยกับแม่
แม่ไม่ได้ห้ามหรือบอกให้ผมอดทนต่อ แต่กลับชวนให้ผมลองมองย้อนกลับไปดูตัวเองตั้งแต่วันแรกที่ขึ้นเรือ
แม่ถามผมว่า
“ลองมองตัวเองตั้งแต่อาทิตย์แรกที่ขึ้นเรือกับวันนี้ดูสิลูก
ตอนแรกหนูเล่าให้แม่ฟังว่า ไม่มีใครอยากให้ช่วยทำงาน ต่างคนต่างโยนงานกันไปมา
แต่วันนี้หนูเล่าให้แม่ฟังถึงงานมากมายที่เขามอบหมายให้ทำ มันต่างจากเดือนแรก ๆ
มากเลยนะ”
แม่บอกผมต่อว่า
“หนูเก่งนะ
ผ่านมาได้ตั้งเยอะ งานที่เคยกังวล วันนี้ก็เริ่มทำได้แล้ว
ต้นเรือยังให้หนูลงไปในถังกับสรั่งเรือ
แสดงว่าเขาต้องประเมินความปลอดภัยและจัดคนดูแลหนู
เพราะเป็นงานเสี่ยงภัยที่หนูจำเป็นต้องเรียนรู้ เขาก็จัดพี่เลี้ยงให้หนู”
แม่ยังเตือนให้ผมลองมองที่เจตนาของคนสอนด้วยว่า
“การสอนหรือการพูดของแต่ละคน
สำเนียงและกิริยาไม่เหมือนกันนะลูก ลองดูที่เจตนาว่าเขาเกลียดเราหรือเปล่า
เขาไม่จำเป็นต้องเสียเวลามาสอนเราทั้ง ๆ ที่เขาก็มีงานหลักต้องทำ
และเหนื่อยเหมือนกัน”
แล้วแม่ก็พูดประโยคหนึ่งที่ทำให้ผมสบายใจขึ้นมาก
“แต่ถ้าหนูไม่ไหว
จะยุติการฝึกก็ไม่ต้องกังวลความรู้สึกของแม่เลยนะ ชีวิตเป็นของหนู
ขึ้นบกมาก็มีปริญญาตรีแล้ว มาหางานบนบกทำกันก็ได้ ไม่ต้องกังวล
บ้านเราไม่ได้มีหนี้หรือภาระจนดูแลกันไม่ได้ ทางเลือกของชีวิตไม่ได้มีทางเดียวหรอกลูก”
คำพูดของแม่ทำให้ผมกลับมามองตัวเองอีกครั้ง
ผมเริ่มเห็นว่าตัวเองมีพัฒนาการในการทำงาน แม้จะยังทำได้ช้าอยู่บ้าง
แต่คนรอบข้างก็ยังมอบหมายงานและสอนให้ผมเรียนรู้ต่อไป
ผมอาจเป็นลูกเรือฝึกหัดที่น่าเบื่อคนหนึ่งในสายตาพวกเขาก็ได้
แต่ผมก็เริ่มเห็นแล้วว่าตัวเองไม่ได้อยู่ที่เดิมเหมือนวันแรกที่ขึ้นเรือ
ผมตัดสินใจไปต่อครับ
อีกแค่
8
เดือนเอง!
เหตุการณ์ที่ไม่มีวันลืม
มีอีกเหตุการณ์หนึ่งที่ผมจำได้แม่น
ระหว่างที่ผมทำงานทาสีตัวเรือด้านนอก
ผมต้องปฏิบัติงานโดยใช้เชือกโรยตัวลงไปทำงานตามที่ได้รับมอบหมาย
ข้างล่างมีแต่ผิวน้ำและคลื่นที่ซัดเข้าหาตัวเรืออยู่ตลอดเวลา
ผมต้องตั้งสติและจดจ่ออยู่กับงานตรงหน้า ไม่วอกแวกมองลงไปข้างล่าง
เพราะถ้าเผลอมองเมื่อไร ใจจะหวิว แข้งขาแทบหมดแรง
แต่ด้วยสัญชาตญาณ
ผมก็อดเหลือบมองผิวน้ำทางหางตาไม่ได้
แล้วผมก็เห็นอะไรบางอย่างลอยตุ๊บป่องมากับคลื่น
และค่อย ๆ ลอยเข้ามาใกล้เรือ
ชัดเลยครับ... เป็นศพผู้ชาย!
ผมตกใจมาก
จึงส่งสัญญาณและตะโกนบอกพี่เลี้ยงบนเรือให้ช่วยดึงผมขึ้นไป
“มีศพในทะเล! ดึงขึ้นไว ๆ ซิโว้ย!”
แต่ Buddy ของผมกลับฟังเป็น “กบทะเล”
ทุกคนหัวเราะกัน
เพราะคิดว่าผมคงเล่นมุกตลกฝืด ๆ ตามประสาผมอีกแล้ว จึงไม่มีใครรีบดึงผมขึ้นไป
ผมต้องตะโกนย้ำอยู่หลายครั้ง
ทั้งกลัวทั้งตกใจ จนกระทั่งทุกคนมองเห็นสิ่งที่ลอยอยู่ในน้ำชัดเจนขึ้น
จึงรีบแจ้งยามชายฝั่งว่าพบศพ
ต่อมาตำรวจได้เข้ามานำศพกลับไปชันสูตร
เป็นอีกเหตุการณ์หนึ่งที่ผมคงไม่มีวันลืมครับ
ก้าวสู่บทบาทใหม่
เมื่อเข้าสู่เดือนที่ 5 ต้นเรือเริ่มบอกผมว่า ในช่วง 7 เดือนที่เหลือ
ผมจะต้องพัฒนาตัวเองจากการเป็น “ผู้ช่วยกลาสีเรือ” ไปสู่การเรียนรู้บทบาทของ “นายประจำเรือฝึกหัด”
อย่างเต็มตัวมากขึ้น
งานที่ใช้แรงกายบนดาดฟ้าเรือจะลดลง
และผมต้องหันมาเรียนรู้งานด้านเทคนิคและการบริหารจัดการมากขึ้น
ต้นเรือมอบหมายให้ผมฝึกช่วยต้นหน
หรือ 2/O
ในการแก้ไขและปรับปรุงแผนที่เดินเรือ
รวมถึงสิ่งพิมพ์ทางเรือให้เป็นปัจจุบัน
ส่วนงานของ 3/O ผมต้องฝึกช่วยตรวจสอบอุปกรณ์ด้านความปลอดภัยเป็นประจำ ทั้งถังดับเพลิง
สายน้ำดับเพลิง ชุด SCBA แพชูชีพ และเรือช่วยชีวิต
ผมกำลังจะเปลี่ยนบทบาทจากคนที่เรียนรู้การทำงานด้วยแรงกาย
ไปสู่การเรียนรู้งานด้านเทคนิค การจัดการ และความรับผิดชอบของนายประจำเรือแล้วครับ
นี่คือจุดเริ่มต้นของการฝึกอีกช่วงหนึ่ง
ที่ผมจะได้เรียนรู้ว่า การเป็นคนเรือไม่ได้มีเพียงความอดทนและกำลังกาย
แต่ยังต้องมีความรู้ ความละเอียดรอบคอบ
และความรับผิดชอบต่อชีวิตของคนทั้งลำเรือด้วย
1.
International
Maritime Organization (IMO) https://www.imo.org/?utm_source=chatgpt.com แหล่งข้อมูล1. 1.
ด้านมาตรฐานและข้อกำหนดระหว่างประเทศทางทะเล เช่น MARPOL และความปลอดภัยบนเรือ
2. International Organization for Standardization
(ISO) https://www.iso.org/?utm_source=chatgpt.com
แหล่งข้อมูลมาตรฐานสากล
เช่น ISO 8501-1 เรื่องการเตรียมพื้นผิวเหล็ก
3. International Chamber of Shipping (ICS) https://www.ics-shipping.org/?utm_source=chatgpt.com แหล่งข้อมูลและแนวทางปฏิบัติด้านความปลอดภัยในการเดินเรือ
4. UK
Maritime and Coastguard Agency (MCA)
https://www.gov.uk/government/organisations/maritime-and-coastguard-agency?utm_source=chatgpt.com แหล่งข้อมูลด้านความปลอดภัยและการทำงานของคนประจำเรือ
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น