สถานการณ์ที่พบได้จริงในหลายองค์กร คือ บริษัทคาดหวังว่าพนักงานใหม่ที่มีประสบการณ์และมีผลงานโดดเด่น ผ่านกระบวนการสัมภาษณ์มาอย่างมั่นใจ จะสามารถเริ่มทำงานได้ทันที
แต่ในมุมของพนักงานใหม่
อาจไม่ได้เป็นเช่นนั้นเสมอไป เพราะแม้จะมีประสบการณ์จากที่ทำงานเดิม
แต่เมื่อเข้ามาอยู่ในองค์กรใหม่ ก็อาจยังไม่รู้ว่าจะเริ่มต้นงานอย่างไร
ใครเป็นผู้ตัดสินใจ ใครเป็นผู้ให้คำปรึกษา วัฒนธรรมการทำงานเป็นอย่างไร
แม้จะได้รับมอบหมายงานแล้ว ก็อาจยังไม่เข้าใจระบบงานและเครื่องมือขององค์กร
ที่สำคัญคือไม่กล้าสอบถามเมื่อเกิดข้อสงสัย
ผลที่ตามมาอาจเป็นการทำงานไม่ได้ตามความคาดหวัง
ไม่ผ่านการทดลองงาน หรือพนักงานตัดสินใจลาออก
ทั้งที่องค์กรต้องใช้เวลาและทรัพยากรไม่น้อยในการสรรหาและคัดเลือกคนเข้ามา
ปัญหาที่เกิดขึ้นอาจไม่ได้หมายความว่าพนักงานใหม่ไม่มีความสามารถ
หรือองค์กรสรรหาคนผิดเสมอไป
แต่อาจเป็นเพราะองค์กรคาดหวังให้คนที่เพิ่งเข้ามาทำงานสามารถปรับตัวและทำงานได้ทันที
โดยยังไม่ได้เตรียมความพร้อมหรือให้การสนับสนุนอย่างเป็นระบบ
ดังนั้น
การรับพนักงานใหม่จึงไม่ควรสิ้นสุดเพียงวันที่เซ็นสัญญาจ้างหรือวันแรกที่เข้าทำงาน
แต่ควรมีกระบวนการที่ช่วยให้พนักงานเรียนรู้ เข้าใจ และปรับตัวเข้ากับองค์กรได้
กระบวนการนี้เรียกว่า Onboarding
Onboarding คืออะไร
Onboarding คือ
กระบวนการเตรียมความพร้อมและสนับสนุนพนักงานใหม่
ตั้งแต่ก่อนเริ่มงานไปจนถึงช่วงที่สามารถปรับตัว เข้าใจบทบาทหน้าที่
ทำงานร่วมกับทีม และปฏิบัติงานได้อย่างมั่นใจ
Onboarding ไม่ใช่เพียงการปฐมนิเทศหรือแจกคู่มือให้พนักงานใหม่
แต่เป็นกระบวนการเรียนรู้และปรับตัวที่ต้องอาศัยความร่วมมือจาก HR หัวหน้างาน และเพื่อนร่วมงาน
Onboarding มี 4 ระยะ
|
ระยะ |
สิ่งที่องค์กรควรทำ |
ผลที่ต้องการ |
|
1. Pre-boarding |
ติดต่อก่อนเริ่มงาน
แจ้งข้อมูล เตรียมสถานที่ อุปกรณ์ และเอกสาร |
พนักงานมีความพร้อมก่อนเริ่มงาน |
|
2. First Day |
ต้อนรับ
ปฐมนิเทศ แนะนำทีม หัวหน้างาน และกฎระเบียบ |
รู้จักองค์กรและบุคคลที่ต้องทำงานด้วย |
|
3. First Weeks / Months |
สอนงาน
มอบหมายงาน จัดพี่เลี้ยง และกำหนดเป้าหมายการเรียนรู้ |
เข้าใจงานและเริ่มปฏิบัติงานได้ |
|
4. Follow-up &
Integration |
ติดตามผล
ให้ Feedback
ประเมินความเข้าใจและความก้าวหน้า |
ปรับตัวและทำงานร่วมกับทีมได้อย่างมั่นใจ |
ระยะเวลาของ Onboarding ไม่จำเป็นต้องสิ้นสุดภายใน
90 วันเสมอไป
เพราะแต่ละตำแหน่งมีความซับซ้อนและใช้เวลาเรียนรู้งานแตกต่างกัน
บางตำแหน่งอาจต้องใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะเข้าใจระบบงานและสามารถปฏิบัติงานได้อย่างเต็มที่
เรียนรู้แนวคิด Onboarding จากประสบการณ์ของนักเรียนเดินเรือ
เมื่อมองย้อนกลับไปจากประสบการณ์ของลูกชายที่เข้าเรียนในศูนย์ฝึกพาณิชย์นาวี
กรมเจ้าท่า (พน.) ซึ่งได้เล่าไว้ในบทความชุด “กว่าจะเป็นสุภาพบุรุษนักเดินเรือ”
จะเห็นว่าการเปลี่ยนผ่านจากชีวิตนักเรียนมัธยมปลายไปสู่การเรียนและฝึกฝนเพื่อเป็นคนประจำเรือ
มีองค์ประกอบหลายอย่างที่สามารถนำมาเทียบเคียงกับแนวคิด Onboarding ได้
แม้บริบทของการเป็นนักเรียนเดินเรือจะแตกต่างจากการเริ่มทำงานในองค์กร
แต่สิ่งที่น่าสนใจคือ การเปลี่ยนผ่านไปสู่บทบาทใหม่ไม่ได้เกิดขึ้นจากการเรียนรู้เนื้อหาวิชาเพียงอย่างเดียว
หากยังต้องเตรียมความพร้อม ปรับวิถีชีวิต เรียนรู้กฎระเบียบ
และรู้จักขอความช่วยเหลือจากบุคคลที่มีบทบาทแตกต่างกันด้วย
1. การเตรียมความพร้อมก่อนเข้าเรียน
ก่อนเริ่มชีวิตนักเรียนเดินเรือ มีการเตรียมตัวเพื่อเข้าสู่การเรียนและสภาพแวดล้อมใหม่
ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนผ่านจากชีวิตนักเรียนมัธยมปลายไปสู่ชีวิตนักเรียนเดินเรือ
2. การปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต
การเปลี่ยนแปลงไม่ได้จำกัดอยู่แค่เรื่องการเรียน
แต่รวมถึงการปรับตัวตั้งแต่เวลาตื่นนอน การแต่งกาย การกินอยู่
การปฏิบัติตามกฎระเบียบ ไปจนถึงวิธีคิด
เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการทำงานบนเรือเดินสมุทรในอนาคต
3. การมีพี่เลี้ยงและผู้ช่วยแนะนำที่มีบทบาทแตกต่างกัน
นักเรียนใหม่มีรุ่นพี่ห้องคอยแนะนำเรื่องการใช้ชีวิต
การกินอยู่ และการปรับตัวในห้องพัก ขณะเดียวกันก็มี “นายตอน” ซึ่งเป็นรุ่นพี่ที่ได้รับมอบหมายให้ช่วยดูแลระเบียบวินัย ความสะอาด
และประสานงานถ่ายทอดคำแนะนำจากครูฝึก
การมีรุ่นพี่ที่ช่วยดูแลในเรื่องต่าง
ๆ ทำให้นักเรียนใหม่มีคนให้ปรึกษาและเรียนรู้จากประสบการณ์ของรุ่นพี่
ไม่ต้องเผชิญกับสภาพแวดล้อมใหม่เพียงลำพัง
4. การเรียนรู้กฎ ระเบียบ
และการอยู่ร่วมกัน
การใช้ชีวิตใน
พน. มีกฎระเบียบและกิจกรรมที่ต้องปฏิบัติร่วมกัน
นักเรียนจึงต้องเรียนรู้ทั้งหน้าที่ของตนเอง การเคารพกติกา
และการอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสภาพแวดล้อมที่ไม่คุ้นเคย
5. การเรียนรู้ผ่านการฝึกและกิจกรรมภาคปฏิบัติ
นอกจากการเรียนในห้องเรียน
นักเรียนยังต้องเข้าร่วมกิจกรรมและฝึกปฏิบัติ เพื่อเรียนรู้จากการลงมือทำจริง
ซึ่งช่วยให้เกิดความเข้าใจและพัฒนาความพร้อมสำหรับการเรียนในระดับต่อไป
การผ่านปี 1 และขึ้นสู่ปี 2
จึงเป็นอีกหนึ่งจุดเปลี่ยนสำคัญที่สะท้อนว่านักเรียนได้ผ่านช่วงเริ่มต้นของการปรับตัว
และพร้อมเข้าสู่การเรียนรู้และความรับผิดชอบในระดับที่สูงขึ้น
จากประสบการณ์สู่แนวคิด
HRD
|
สิ่งที่ลูกชายพบที่ พน. |
แนวคิด HRD ที่สะท้อน |
|
Buddy / Peer Support |
|
Peer Leadership / Student Leadership |
|
Organizational Socialization |
|
Learning by Doing |
|
Adaptability |
ประสบการณ์เหล่านี้ทำให้เห็นว่า
การเปลี่ยนผ่านไปสู่บทบาทใหม่ต้องอาศัยมากกว่าการให้ข้อมูลหรือการสอนงาน
แต่ต้องมีทั้งการเตรียมความพร้อม การสนับสนุนจากคนรอบข้าง และโอกาสในการเรียนรู้เพื่อให้สามารถปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมใหม่ได้
สรุป: สรรหาคนเก่งแล้ว
ต้องเตรียมให้พร้อมทำงานด้วย
การสรรหาพนักงานที่มีคุณสมบัติเหมาะสมและผ่านกระบวนการคัดเลือกมาอย่างดี
ไม่ได้หมายความว่าพนักงานจะสามารถทำงานได้ทันที
องค์กรจึงควรให้ความสำคัญกับ
Onboarding เพื่อช่วยให้พนักงานใหม่เข้าใจบทบาทหน้าที่ เรียนรู้ระบบงาน
ปรับตัวเข้ากับวัฒนธรรมองค์กร และสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้
Onboarding ที่ดีไม่ใช่เพียงทำให้พนักงานใหม่รู้จักองค์กร แต่ต้องช่วยให้เขาเรียนรู้
ปรับตัว และเติบโตไปกับองค์กรได้ด้วย โดยต้องอาศัยความร่วมมือจาก 3 ฝ่ายหลัก
·
HR — ออกแบบและประสานกระบวนการ
Onboarding
·
หัวหน้างาน — สอนงาน
กำหนดเป้าหมาย และติดตามความก้าวหน้า
·
พี่เลี้ยงและทีมงาน — ให้คำแนะนำ
ช่วยเหลือ และสร้างความสัมพันธ์ในการทำงาน
ผลที่ต้องการ:
พนักงานใหม่เข้าใจบทบาท
ปรับตัวได้ เรียนรู้งาน และทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมั่นใจ
พร้อมที่จะพัฒนาตนเองและเติบโตไปกับองค์กร




